مقدمه:آزمایش مایع منی امری ضروری جهت بررسی زوج نابارور می باشد ونتایج آن انتخاب نوع روش درمان را تحت تاثیر قرار می دهد.یافته های اخیر نشان دادند که مورفولوژی اسپرم بر اساس معیار کروجر که بر اساس پروگنوز درمان به سه گروه: 1) >14 درصد (عالی)، 2) 14-4 درصد (متوسط) و 3) < 4 درصد (بد) تقسیم می شود، بیومارکری عالی برای پیشگویی کارکرد اسپرم و پیامد درمان می باشد.در مقابل مطالعات دیگری نشان داده اند که پیامد درمان ICSI به معیار کروجر وابسته نیست.هدف:هدف از این مطالعه بررسی ارتباط پارامترهای اسپرم (تحرک- تعداد و مورفولوژی) و منبع برداشت اسپرم بر موفقیت درمان ICSI می باشد.مواد و روش ها:مطالعه حاضر مقطعی-تحلیلی می باشد که بروی 500 بیمار با اندیکاسیون ICSI که به مرکز درمان ناباروری مهر مراجعه نمودند،انجام شد.متغیرهای مورد بررسی شامل سن زن- سن مرد-علت و مدت نازایی-پارامترهای اسپرم (تعداد- تحرک و مورفولوژی)- منبع تهیه اسپرم- تعداد تخمک برداشت شده-تعداد جنین های منتقل شده-تعداد جنین جایگزین شده و میزان حاملگی می باشد.بعد از جمع آوری داده ها آنالیز آماری با استفاده از نرم افزار آماری SPSS.10 با آزمونهای کای اسکوئر و تی تست انجام پذیرفت.نتایج:بررسیها نشان داد که میزان حاملگی 39 درصد (195 نفر از 500 بیمار) می باشد.میانگین سن زن ارتباط آماری معنی داری بر پیامد درمان داشت (در زنان حامله 29.6±5.6 و زنان غیر حامله 31.6±5.5 سال). نتایج نشان داد که علت و مدت نازایی– پارامترهای اسپرم (تعداد- تحرک و مورفولوژی) و منبع تهیه اسپرم بر نتیجه درمان ICSI تاثیر معنی دار آماری ندارد.بحث و نتیجه گیری: باتوجه با نتایج مطالعه حاضر، بنظر می رسد که پارامترهای اسپرم و منبع تهیه آن فاکتور پیشگویی کننده خوبی جهت تعیین موفقیت بارداری در عمل ICSI نمی باشد.

زمینه و هدف: یکی از عوامل موثر برنازایی فاکتورهای مردانه می باشد. یکی از علل ناباروری، فاکتورهای مردانه شامل اختلال در تعداد، تحرک و مورفولوژی اسپرم می باشد. تلقیح داخل رحمی اسپرم (IUI) به طور گسترده ای جهت درمان زوج های نابارور ناشی از فاکتور مردانه به کار می رود. معیارهای تعداد اسپرم و تحرک آن و درصد اسپرم های دارای مورفولوژی طبیعی در ارزیابی کیفیت مایع منی مورد بررسی قرار می گیرند. مطالعات متعددی به بررسی تعداد و تحرک اسپرم پرداخته است؛ ولی مطالعه مورفولوژی اسپرم در منطقه شمال کشور (مازندران) کمتر صورت گرفته است. لذا این مطالعه موفقیت بارداری به روش IUI را در افراد دارای اسپرم های با مرفولوژی طبیعی کمتر از 5% و بیشتر از 5% مورد ارزیابی قرار می دهد.روش بررسی: مطالعه حاضر، مطالعه ای تحلیلی بود که روی زوجین کاندید انجام IUI مراجعه کننده به دو مرکز ناباروری شهر بابل انجام شد. پس از طی مراحل اولیه و تحریک تخمک گذاری و رعایت نکات لازم جهت IUI، نمونه اسپرم از نظر تعداد، تحرک و مورفولوژی بر اساس معیار NAFA and ESHRE-SIGA 2002 مورد ارزیابی قرار گرفت. سپس نتایج حاصل از طریق نرم افزار آماری SPSS و با آزمون های رگرسیون لجستیک، t زوجی و تست دقیق فیشر مورد ارزیابی آماری قرار گرفت و p<0.05 معنی دار در نظر گرفته شد.نتایج: از 561 زوجی که برای آنها سیکل IUI انجام شد در 103 مورد بارداری در زوجین با مورفولوژی طبیعی بیش از 5% و4 مورد بارداری در زوجین با مورفولوژی کمتر از 5% مشاهده شد که از نظر آماری معنی دار بود (p<0.05)؛ در 504 مورد از این زوجین تعداد اسپرم بیش از 20million/ml بود، که در این گروه نتیجه IUI در موارد مرفولوژی اسپرم بیش از 5% به طور معنی داری بیشتر از زوجین با مورفولوژی کمتر از 5% در این گروه بود (4/21 نسبت به 6/5)، (p<0.01). در 543 نفر از زوجین تحرک اسپرم بیش از 50% بود که بررسی نتایج IUI در این گروه نشان داد مواردی که مورفولوژی اسپرم بیش از 5% بود به طور معنی داری بیشتر از موارد با مورفولوژی اسپرم کمتر از 5% در این گروه بود (5/20 نسبت به3/8)، (p<0.05).نتیجه گیری: نتیجه مطالعه نشان داد که مورفولوژی طبیعی اسپرم بیش از 5% می تواند فاکتوری تعیین کننده و تاثیرگذار بر روی نتایج IUI باشد و مورفولوژی نرمال اسپرم همراه با تعداد و تحرک نرمال نقش بسزایی در افزایش میزان بارداری دارد؛ لذا پیشنهاد می شود علاوه بر بررسی تعداد و تحرک به بررسی مورفولوژی نیز توجه شود.

انتقال ژن به واسطه ی اسپرم (SMGT) برای اولین بار در سال 1989 معرفی شد و از همان زمان موضوعی چالش انگیز بوده است. از جمله چالش های جدی آن عدم تحرک اسپرم های حاوی DNA خارجی و در نتیجه قابلیت لقاح این اسپرم ها بوده است. هدف از این مطالعه بررسی اثر شرایط محیطی گرمخانه گذاری اسپرم با DNA خارجی و محیط ترانسفکشن و همچنین تأثیر پارامترهای اسپرم در میزان ترانسفکشن اسپرم گوسفند است. در این تحقیق اثر دمای مختلف انکوباسیون (5، 20 و º C 37)، سه محیط مختلف (PBS، TCM و DMEM)، حضور FBS در محیط، زنده مانی و تحرک اسپرم و ظرفیت پذیری اسپرم در میزان و شدت جذب DNA با استفاده از پلاسمید EGFP نشان دار شده با رودامین ارزیابی شد. نتایج نشان دادند که گرمخانه گذاری اسپرم ها با پلاسمید در 37 درجه ی سانتی گراد میزان جذب بیشتری به دنبال داشت اما محیط های مختلف مورد بررسی و حضور یا عدم حضور FBS اثر معنی داری در میزان ترانسفکشن اسپرم نداشتند. همچنین میزان تحرک اسپرم و ظرفیت گیری اسپرم ها نیز اثر معنی داری در میزان جذب نداشتند. در همه ی آزمایشات انجام شده تمام اسپرم های داری جذب واقعی DNA خارجی (جذب در ناحیه ی پشت آکروزوم) غیرمتحرک بودند و تغییر فاکتورهای مورد آزمایش نتوانست اسپرم ترانسفکت شده متحرک به دست بدهد. با توجه به نتایج مطالعه ی حاضر به نظر می رسد که می توان از اسپرم های با غشای آسیب دیده همراه با تزریق داخل سیتوپلاسمی این اسپرم ها جهت انتقال ژن به واسطه ی اسپرم (SMGT-ICSI) برای تولید حیوانات ترانس ژنیک استفاده کرد.

تزریق داخل رحمی اسپرم به علت سادگی، هزینه پایین و غیر تهاجمی بودن به عنوان استراتژی خط اول درمان زوج های نابارور انجام می شود. طیف گسترده ای از اندیکاسیون ها مانند ناباروری با علل مردانه، علل مرتبط با سرویکس و با علل ناشناخته برای انجام تزریق داخل رحمی اسپرم وجود دارد. در عین حال پارامتر های اصلی اسپرم شامل تعداد و تحرک و مورفولوژی اسپرم نیز در موفقیت با این روش نقش کلیدی دارند. یکی از مشکلات عمده در مردان کاهش در تحرک اسپرم است. بر اساس سازمان بهداشت جهانی حرکت زیر 50 درصد اسپرم با تعداد بیش از 20 میلیون و مورفولوژی بالای 4 در صد به عنوان آستنواسپرمیا شناخته می شود. این مطالعه، اثر تحرک اسپرم بر روی نتایج بارداری ناشی از IUI در زوج های نابارور مراجعه کننده به مرکز ناباروری جهاد دانشگاهی بررسی شد. 215 نمونه های سیمن در سه گروه حرکت بالای 70 درصد و حرکت بین 50-70 درصد و حرکت زیر 50 درصد تقسیم بندی شدند. و با روش SU آماده سازی شدند. بررسی ها نشان داد که تحرک اسپرم بعد از آماده سازی نسبت به قبل از آماده سازی در تمام گروه ها افزایش معنی دار داشته است. تحریک تخمک گذاری طبق پروتکل درمانی، تلقیح داخل رحمی اسپرم صورت گرفت و سوسپانسیون آماده سازی شده اسپرم یه کمک کاتتر به رحم تزریق شد. نتایج بارداری از نظر میزان حاملگی، میزان سقط، میزان تولد نوزاد مورد بررسی و آنالیز آماری قرار داده شد. نتایج حاصله نشان داد که تحرک در افزایش معنی دار نتایج بارداری ناشی از تلقیح داخل رحمی نقشی ندارد.

زمینه و هدف: انجماد شاخه ای از علم کرایوبیولوژی است که به حفظ و نگهداری طولانی مدت سلول در دمای بسیار پایین می پردازد. انجماد اسپرم به طور معمول در مراکز درمان ناباروری و بانک های نگهداری اسپرم و صنعت دامپروری انجام می شود. روند انجماد همواره سبب کاهش عملکرد و ظرفیت باروری اسپرمها می گردد؛ چند سالی است که تاثیر روشها و محیط های مختلف انجماد در تحرک اسپرم مورد ارزیابی قرار گرفته است. با این وجود هرگز بهترین محیط انجماد اسپرم معرفی نشده است و بنابراین روش استاندارد انجماد اسپرم نیز وجود ندارد؛ لذا معرفی تکنیک مناسب انجماد و نیز محیط مناسب انجماد بر اساس یافته های تجربی بسیار ضروری به نظر می رسد. بنابراین هدف اصلی این مطالعه بررسی میزان بقا و تحرک اسپرم طی روند انجماد به کمک سه محیط مختلف انجماد شامل HSPM، TYBG و GEYC با دو روش انجماد آهسته به کمک دستگاه (برنامه ریزی شده) و روش غیردستگاهی (انجماد در فاز بخار ازت مایع) می باشد.روش بررسی: تعداد 22 نمونه مایع سمینال از افراد طبیعی، در ظروف یکبار مصرف استریل جمع آوری شد. آنالیز مایع سمینال مطابق استاندارد WHO انجام گردید. برنامه انجماد آهسته با دستگاه (روش برنامه ریزی شده) و انجماد در فاز بخار ازت مایع (روش غیردستگاهی) مطابق پروتکل موجود انجام شد. غلظت اسپرم قبل از انجماد و درصد تحرک بر روی نمونه های تازه و نیز ذوب شده پس از یک هفته ارزیابی گردید. درصد بازیافت اسپرم متحرک تحت عنوان فاکتور بقا (CSF) تعریف شد. هر نمونه سیمن به 3 قسمت تقسیم و هر قسمت با یکی از محیطها مخلوط گردید. مخلوط نمونه با هر یک از محیطها به دو بخش تقسیم شدند. بخشی از نمونه با هر یک از سه محیط مختلف به روش فاز بخار ازت مایع و بخش دیگر توسط دستگاه به روش آهسته منجمد گردیدند. آنالیز آماری با استفاده از برنامه SPSS ویرایش 11، آزمون t- test جهت مقایسه تحرک اسپرمها قبل از انجماد و بعد از ذوب کردن با دو روش مختلف انجماد و آنالیز واریانس یک طرفه و آزمون تقریبی LSD جهت مقایسه تحرک قبل و بعد از انجماد با سه محیط مختلف انجام شد و سطح معنی داری 0.05 در نظر گرفته شد.نتایج: بر اساس نتایج، میانگین درصد تحرک اسپرم قبل از فریز کردن %46.13±92.8 بوده، اما پس از ذوب طی روش انجماد آهسته با دستگاه، با محیط های (5±16.9%) HSPM، محیط (4.57±16.31%) GEYC و محیط (4.57±16.04%) TYBG و همچنین طی روش انجماد در فاز بخار ازت با محیط های (4.55±16.95%) HSPM، محیط (5.14±14.13%) GEYC و محیط (4.47±14.18%) TYBG کاهش چشمگیری نشان داد. تفاوت معنی داری بین روش دستگاهی و روش فاز بخار ازت با هر یک از دو محیط (p=0.001) GEYC و (p=0.007) TYBG مشاهده گردید. همچنین تفاوت معنی داری بین محیط HSPM و دو محیط (p=0.05) GEYC و محیط (p=0.05) TYBG وجود داشت.نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه پس از ذوب کردن اسپرم به دنبال روش انجماد آهسته با دستگاه و روش استفاده از فاز بخار ازت مایع با هریک از سه محیط HSPM، GEYC و TYBG کاهش چشم گیری در تحرک اسپرم نسبت به قبل از انجماد ملاحظه می گردد. ولی بهترین بازده تحرک و میزان بقا اسپرم پس از ذوب طی روش انجماد آهسته توسط دستگاه بدست آمد و در مقایسه محیط های انجماد، در محیط HSPM به صورت معنی داری میزان بقا اسپرمها پس از ذوب نسبت به محیط های TYBG و (P-value=0.05) GEYC بالاتر بود؛ ولی با توجه به عدم امکان دسترسی به دستگاه انجماد در تمامی مراکز، استفاده از محیط انجماد HSPM و روش انجماد در فاز بخار برای نمونه های سیمن نرمال توصیه می گردد.

هدف: ارزیابی کارایی دو روش HA-binding و گرادیان پیور اسپرم جهت جداسازی اسپرم با پروتامین طبیعی،  DNAسالم و مورفولوژی طبیعی .مواد و روش ها: در این مطالعه 29 زوج نابارور مراجعه کننده به مرکز باروری و ناباروری اصفهان جهت انجام عمل ICSI مورد بررسی قرار گرفتند. آنالیز روتین مایع سیمن طبق معیار WHO انجام شد. سپس نمونه های سیمن به سه بخش تقسیم شدند: گروه کنترل، گروه اسپرم های متصل به اسید هیالورونیک (Hyaluronic acid binding: HA) و گروه اسپرم های آماده سازی شده توسط گرادیان پیور اسپرم. سپس بر روی هر یک از گروه های مذکور، ارزیابی مورفولوژی اسپرم (توسط رنگ آمیزی پاپانیکولائو)، کمبود پروتامین (توسط رنگ آمیزی (CMA3 و فراگمنتاسیون DNA با استفاده از تست (SCD) انجام گرفت. نتایج به دست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS11.5 آنالیز و مقایسه شد.یافته ها: نتایج نشان می دهد درصد اسپرم با مورفولوژی غیرطبیعی، کمبود پروتامین و درصد فراگمنتاسیون DNA در دو گروه اسپرم های متصل به HA و آماده سازی شده توسط گرادیان پیور اسپرم نسبت به گروه سیمن از لحاظ آماری کاهش یافته است (p=0.001) به علاوه روش آماده سازی اسپرم توسط گرادیان پیور نسبت به جداسازی اسپرم با مورفولوژی و پروتامین طبیعی و DNA سالم بهتر از روش HA-binding عمل کرده است.نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که هر دو روش گرادیان پیور و HA-binding به طور معنی داری قادر به جدا نمودن اسپرم با مورفولوژی و پروتامین طبیعی و سلامت DNA می باشد. اگرچه روش گرادیان پیور اسپرم نسبت به روش HA-binding در جداسازی اسپرم با کیفیت بهتر، کارایی بیشتری دارد.

امروزه ذخیره سازی اسپرم در بانک های مخصوص این کار به منظور اهدای آن به زوج های نابارور یا به منظور بهره گیری آن برای صاحب اسپرم در زمان بروز حوادثی که درصد باروری وی کاهش می یابد، تشکیل می شود. ایجاد و فعالیت این بانک ها در کشورهای اسلامی، مورد مداقه و مناقشات فقهی از سوی برخی اندیشمندان قرار گرفته است؛ از جمله آنکه آیا دادوستد اسپرم، با توجه به نجاست و عدم مالیت آن و دریافت مبالغ فراوان در قبال واگذاری آن به این بانک ها، صحیح است؟ آیا اهدای اسپرم بیگانه به زوج های نابارور، موجب تضییع حق هویت و از بین رفتن نسب کودکان متولد از این اسپرم ها نیست؟ ذخیره سازی اسپرم و تزریق آن به رحم بیگانه یا تزریق آن به رحم همسر، بعد از وفات صاحب اسپرم، آیا با اصول و قواعد حاکم در فقه شیعه سازگاری دارد؟ پژوهش حاضر که با روش تحلیلی و توصیفی به بررسی این مناقشات پرداخته، چنین نتیجه گرفته است که اولاً با وجود منافع محلله و عقلایی در اهدای اسپرم، مانعی در دادوستد آن نیست، همان طور که اهدای آن به زوج های نابارور سبب گم شدن نسب کودکان متولد از این روش ها و نیز تضییع حق هویت آنان نمی باشد. ثانیاً تزریق اسپرم به رحم بیگانه یا رحم همسر بعد از وفات صاحب اسپرم، حرمت تکلیفی ندارد و هیچ یک از مناقشات پیش گفته به لحاظ فقهی، مانعی برای ایجاد بانک اسپرم و بهره وری از آن نمی باشد.